กายวิภาคต่อมลูกหมาก

Sun-Dec-2014:22:35      
 

นายแพทย์ ศุภณัฐ ศิริกุลชยานนท์

 
 
 

     ต่อมลูกหมาก (Prostate gland) ประกอบด้วยส่วนของ Fibromuscular และ Glandular วางอยู่ ใต้ต่อกระเพาะปัสสาวะ (Urinary bladder) มีน้ำหนักประมาณ 20 กรัม ภายในมีส่วนของทางเดินปัสสาวะส่วนหลัง (Posterior urethra) ยาวประมาณ 2.5 ซม. ซึ่งเป็นของ Inner longitudinal muscular layer ซึ่งต่อเนื่องมาจากในกระเพาะปัสสาวะ

  • ด้านหน้า ยึดไว้ด้วย Puboprostatic ligament
  • ด้านล่าง ยึดไว้ด้วย Urogenital diaphragm
  • ด้านหลัง มีท่อนำเชื้ออสุจิ (Ejaculatory duct) มาแทงทะลุแนวเฉียงไปเปิดบริเวณพื้นด้านล่าง (floor) ของท่อปัสสาวะที่ผ่านต่อมลูกหมาก (Prostatic urethra) บริเวณส่วนที่เรียกว่า Verumontanum ซึ่งอยู่ ถัดจาก striated external urinary sphincter ไปเล็กน้อย

การแบ่งส่วนต่างๆ ของต่อมลูกหมาก มีดังนี้

  • โลว์ซลีย์ (Lowsley) แบ่งต่อมลูกหมาก เป็น 5 กลีบ คือ กลีบหน้า (anterior), กลีบหลัง (posterior), กลีบกลาง (median), กลีบด้านขวา (right lateral) และกลีบด้านซ้าย (left lateral)
  • แมคนีล (Mcneal) แบ่ง ต่อมลูกหมาก เป็น 5 ส่วน คือ peripheral zone, central zone, transitional zone, anterior segment, preprostatic sphincteric zone
 
 
 

ความสัมพันธ์ทางกายวิภาค
ต่อมลูกหมากวางอยู่ด้านหลังต่อกระดูกก้นกบ (pubic symphysis) ใกล้ต่อ posterosuperior surface ของหลอดนำอสุจิ (Vas deferen) และ seminal vesicles ด้านหลังแยกจากลำไส้ใหญ่ส่วนล่าง ( rectum ) โดยมี Denonvilliers’ fascia และ serosal rudiment ของ pouch of Douglas ซึ่งต่อเนื่องมาจาก urogenital diaphragm

ลักษณะทาง Histology
ต่อมลูกหมากมี fibrous capsule บางๆ หุ้มอยู่ ประกอบด้วย

  1. ส่วนของ Stroma ซึ่งมี circular smooth muscle fiber และเนื้อเยื่อ collagen ที่อยู่รอบๆ ท่อปัสสาวะ
  2. ส่วนของเนื้อเยื่อบุผิว (Epithelial glands) ซึ่งแต่ละต่อมจะไปเทรวมลง major excretory duct (มีประมาณ 25 ต่อม) ซึ่งจะไปเปิดรวมกันบริเวณพื้นล่าง (floor) ของท่อทางเดินปัสสาวะ ระหว่าง verumontanum กับ คอของกระเพาะปัสสาวะ (Bladder neck)

ส่วน transitional epithelium ใน prostatic urethra จะมี periurethral gland อยู่ ซึ่งบริเวณ median และ lateral lobes อาจเกิด adenoma ได้ ในขณะที่ Posterior lobe (หรือ peripheral zone) จะเสี่ยงต่อการเกิดเป็นมะเร็งได้มากกว่า

 
 
 

เส้นเลือดที่มาเลี้ยงต่อมลูกหมาก (Blood supply)

  • เส้นเลือดแดง ได้รับมาจาก Inferior vesical artery, internal pudendal artery และ middle rectal (hemorrhoidal) artery
  • เส้นเลือดดำ เทลง periprostatic plexus ซึ่งไปเทลง deep dorsal vein of the penis และ internal iliac (hypogastric) vein

เส้นประสาทบริเวณต่อลูกหมาก ( nerve supply )
ได้ nerve supply มามากมายจาก sympathetic และ parasympathetic plexus

ระบบน้ำเหลือง (Lymphatics drainage)
เทลง internal iliac (hypogastric) node, sacral node, vesical node และ external iliac node

 
 
 

 
สังคม online เกี่ยวกับโรคต่อมลูกหมาก
Share